Tryb orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

Opublikowano 2016-08-17

Do kompetencji zespołów orzekających należy orzekanie o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności do celów pozaubezpieczeniowych, związanych m. in. z zatrudnieniem i szkoleniem osób niepełnosprawnych, koniecznością zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, które ułatwiają funkcjonowanie, prawem do korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz korzystaniem z ulg i uprawnień, wynikających z odrębnych przepisów prawa.
W celu uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności należy zgłosić się do właściwego dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, gdzie można pobrać stosowne formularze ( druk wniosku, zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia) oraz uzyskać szczegółowe informacje w sprawie zasad orzekania.

Powiatowe i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o :
1. niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 r. życia.
2. stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia.

Powiatowe zespoły wydają ponadto orzeczenia o :
wskazaniach do ulg i uprawnień osób, posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy. Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu.

Zespół orzeka na wniosek:
1. osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego,
2. ośrodka pomocy społecznej (za zgodą osób wymienionych w pkt 1).

Wniosek w sprawie wydania orzeczenia powinien zawierać:

1. imię i nazwisko dziecka, przedstawiciela ustawowego dziecka lub osoby zainteresowanej, datę i miejsce urodzenia dziecka, lub osoby zainteresowanej.
2. adres zamieszkania lub pobytu dziecka albo osoby zainteresowanej, numer dowodu osobistego lub innego dowodu, potwierdzającego ich tożsamość.
3. określenie celu dla którego niezbędne jest wydanie orzeczenia.
4. dane dotyczące sytuacji społecznej ( dziecka ) oraz sytuacji społecznej i zawodowej osoby zainteresowanej.
5. oświadczenie osoby zainteresowanej lub przedstawiciela ustawowego dziecka o prawdziwości danych zawartych we wniosku.

Do wniosku należy załączyć:

1. w przypadku wniosków o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności osób przed 16 r. życia: zaświadczenie lekarskie, zawierające opis stanu zdrowia, wydane przez lekarza, pod którego opieką znajduje się dziecko oraz inne posiadane dokumenty, mogące mieć wpływ na ustalenie niepełnosprawności. Zaświadczenie, o którym mowa powinno być wydane nie wcześniej niż na 30 dni przed złożeniem wniosku.

2. w przypadku wniosków o ustalenie stopnia niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 r. życia: zaświadczenie lekarskie, zawierające opis stanu zdrowia, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących, potwierdzone aktualnymi wynikami badań diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba zainteresowana, oraz inne posiadane dokumenty, mogące mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności. Zaświadczenie, o którym mowa powinno być wydane nie wcześniej niż na 30 dni przed złożeniem wniosku.

3. w przypadku wniosków o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień: orzeczenie o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, wydane na podstawie odrębnych przepisów oraz posiadaną dokumentację medyczną, mogącą mieć wpływ na określenie wskazań, o których mowa w art. 6b ust 3 ustawy z 23.08.1997r.

Wniosek jest rozpatrywany nie później niż w ciągu 1 miesiąca. Termin ten może ulec wydłużeniu do 2 miesięcy, jedynie z przyczyn nie leżących po stronie organu..

Wnioskodawca bierze udział w posiedzeniu składu orzekającego. O jego terminie jest powiadamiany najpóźniej na 7 dni, przed wyznaczoną datą posiedzenia.

W szczególnych sytuacjach posiedzenie może odbyć się bez osobistego udziału wnioskodawcy (np. ze względu na ciężką, przewlekłą chorobę, ograniczoną możliwość poruszania się, pobyt w szpitalu), jeżeli przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja, zdaniem lekarza- przewodniczącego składu orzekającego jest wystarczająca do wydania orzeczenia.

Orzeczenie jest podstawą do przyznania ulg i uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym.

Potwierdzeniem posiadania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności jest legitymacja osoby niepełnosprawnej. Wniosek w sprawie wydania legitymacji, osoba zainteresowana (lub przedstawiciel ustawowy dziecka) składa we właściwym dla jej miejsca zamieszkania powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.

W celu uzyskania legitymacji dokumentującej niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności wymagane jest:

1. złożenie pisemnego wniosku o wydanie legitymacji (na obowiązującym druku);
2.  przedłożenie do wglądu ważnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności;
3. załączenie jednego zdjęcia (o wymiarze 35mm × 45mm).

Powiatowy / Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności jest właściwy w sprawie wydania legitymacji osoby niepełnosprawnej także w przypadku uzyskania orzeczenia w trybie odwoławczym. Druk wniosku udostępnia zespół. Wydanie legitymacji dokumentującej niepełnosprawność nie podlega opłacie.

Osoba zainteresowana może wnieść, w terminie 14 dni od daty otrzymania orzeczenia, odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Odwołanie składa się za pośrednictwem powiatowego zespołu, który przekazuje je wraz z aktami do Wojewódzkiego Zespołu.

Tryb postępowania przy orzekaniu przed powiatowym zespołem stosuje się odpowiednio przed wojewódzkim zespołem.

Od orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Zespół przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

Szczegółowe zasady orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, tryb postępowania przy orzekaniu, skład i sposób działania zespołów orzekających określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.07.2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328z późn. zm.).

Od dnia 01.01.2002r. zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności zajmują się orzekaniem niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym- zaświadczenie potwierdzające niepełnosprawność wydawał lekarz ubezpieczenia zdrowotnego.

Definicja ustawowa niepełnosprawności osób w wieku do lat 16, zawarta w art. 4 a ust. 1 ustawy z 23.08.1997r. brzmi:

"Do niepełnosprawnych zaliczane są osoby, jeżeli mają naruszona sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku."

Tryb postępowania jest analogiczny jak w przypadku postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

W aktualnym stanie prawnym uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności dziecka jest niezbędne m. in. w celu ubiegania się o zasiłek pielęgnacyjny lub świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Standardy w zakresie kwalifikowania niepełnosprawności dziecka, określają przepisy w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 01.02.2002r. - Dz. U. Nr 17. Poz. 162z późn. zm.).

Postępowanie o wydanie orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień charakteryzuje się, w stosunku do postępowania o ustalenie niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności odrębnościami:

1. wniosek rozpatruje jednoosobowo lekarz, po dokonaniu bezpośredniego badania osoby zainteresowanej.
2. od wydanego orzeczenia nie przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu.

Postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności jest wolne od opłat.


 

Podziel się